Brasschaat noemt zichzelf graag een groene gemeente. Een parkgemeente zelfs. Een gemeente die wil excelleren in natuur, bomen en leefkwaliteit.
Maar hoe langer hoe meer stelt Inge Hermans, fractievoorzitter en gemeenteraadslid namens Brasschaat 2012, zich de vraag of die mooie woorden nog overeenkomen met de werkelijkheid op het terrein.
In de afgelopen twaalf maanden werden maar liefst 301 vergunningen verleend om bomen te vellen. Dat zijn gemiddeld bijna 26 grote bomen per maand. Binnenkort verdwijnen opnieuw grote bomen op de Lage Kaart. En intussen zien we op verschillende plaatsen jonge aanplantingen afsterven door een gebrek aan water, nazorg en groeiruimte.
Uiteraard moeten gevaarlijke of zieke bomen soms verdwijnen. Dat betwist niemand.
Maar hoeveel van die 301 kapvergunningen waren écht noodzakelijk? Hoeveel bomen verdwenen voor bouwprojecten, zwembaden, verharding of andere privébelangen? En vooral: hoeveel keer werd ernstig onderzocht of behoud mogelijk was?
Want een zwembad kan misschien een reden zijn om een kapaanvraag in te dienen. Maar het mag toch geen automatisch recht worden om een volwassen boom te laten verdwijnen.
Volwassen bomen zijn geen wegwerpproduct
Elke zomer wordt duidelijker dat volwassen bomen veel meer zijn dan decoratie.
Ze zorgen voor schaduw, verkoeling, waterbuffering, luchtzuivering en biodiversiteit. Ze zijn onze natuurlijke airco in tijden van hitte en droogte.
Toch verdwijnen in Brasschaat nog steeds waardevolle bomen.
Recent werd een grote eik geveld omdat een klein tonderzwammetje werd vastgesteld. Verschillende onafhankelijke boomspecialisten die wij consulteerden, stelden dat behoud mits deskundige opvolging mogelijk nog jarenlang had kunnen worden overwogen.
Dat roept vragen op.
Werd een grondig boomonderzoek uitgevoerd? Heeft de bevoegde omgevingsambtenaar ter plaatse vastgesteld dat kap echt de enige oplossing was? Werden alternatieven zoals snoei, kroonreductie, monitoring of andere beheersmaatregelen ernstig onderzocht?
Of kiezen we te snel voor de kettingzaag?
Een slecht rapport op vlak van verharding
De timing maakt dit debat nog pijnlijker.
Uit recente cijfers blijkt dat 19,9% van Brasschaat verhard is, aanzienlijk meer dan het Vlaamse gemiddelde.
Wie door de gemeente rijdt, ziet bovendien hoe verharding vaak tot vlak tegen boomstammen wordt aangebracht. Bomen krijgen onvoldoende ruimte, onvoldoende water en onvoldoende groeikansen.
Op de Brechtsebaan stierven ondertussen tientallen jonge laanbomen.
Dat is geen detail.
Een boom aanplanten is eenvoudig. Een boom laten uitgroeien tot een gezonde volwassen boom is de echte uitdaging.
Wie controleert de heraanplant?
Het gemeentebestuur verwijst graag naar compensaties en heraanplantingen.
Maar hoe goed werkt die opvolging werkelijk?
Hoeveel heraanplantingen werden opgelegd?
Hoeveel werden effectief uitgevoerd?
Hoeveel bomen leven na enkele jaren nog?
Hoeveel controles gebeuren er daadwerkelijk?
Een heraanplanting op papier is immers nog geen boom in de werkelijkheid.
Eén jong boompje compenseert bovendien niet zomaar het verlies van een volwassen boom die tientallen jaren nodig had om uit te groeien tot wat hij vandaag is.
Daarom pleit Brasschaat 2012 voor een veel strengere en meer gedifferentieerde compensatieregeling. Hoe groter de klimaat- en natuurwaarde van de boom die verdwijnt, hoe groter de compensatie moet zijn.
Groen mag géén privilege worden
Groenbeleid gaat niet alleen over natuur.
Het gaat over gezondheid. Over leefbaarheid. Over welzijn.
Niet iedereen woont in een wijk met grote tuinen en volwassen bomen. Niet iedereen beschikt over een eigen groene oase.
Schaduw en verkoeling mogen geen voorrecht worden voor wie voldoende grond of een hoog kadastraal inkomen bezit.
Als Brasschaat groen wil zijn, moet dat groen aanwezig zijn waar mensen wonen, wandelen, fietsen en leven.
Voor iedereen.
Hoeveel signalen hebben we nog nodig?
Hittegolven worden langer en intenser.
Droogteperiodes volgen elkaar op.
Natuurbranden komen dichterbij.
Tijdens de hittegolf van juni en juli registreerde België een aanzienlijke oversterfte. De impact van klimaatverandering is geen toekomstscenario meer. Ze is vandaag zichtbaar.
En toch verdwijnen er volwassen bomen.
En sterven jonge bomen.
En blijft de verharding hoog.
Dan is het misschien tijd om niet langer alleen te spreken over groenbeleid, maar er ook naar te handelen.
Onze uitdaging aan het bestuur van NVA en CD&V
Brasschaat 2012 wil dat Brasschaat:
- kampioen wordt in het behouden van volwassen bomen;
- kampioen wordt in ontharden;
- kampioen wordt in vergroenen;
- kampioen wordt in het laten overleven van jonge bomen;
- kampioen wordt in schaduw en verkoeling voor elke inwoner.
Dat zou pas een Belgisch kampioenschap zijn waar we echt trots op mogen zijn.
De vraag aan N-VA en CD&V is dan ook simpel:
Is het bestuur bereid het bomen- en groenbeleid fundamenteel aan te passen aan de klimaatrealiteit van vandaag, of blijft het vooral excelleren in het vertellen hoe groen Brasschaat is?
De keuze ligt bij het bestuur.
De gevolgen zijn voor ons allemaal.
Brasschaat 2012 🌳
